Tak o książce piszą osoby, które już się z nią zapoznały:
Książka poświęcona błogosławionym męczennikom opisuje nie tylko drogę kapłańskiej posługi biskupów aż do śmierci w obozie, ale także co równie cenne, niemiecką okupację w Płocku i diecezji płockiej, a przede wszystkim wciąż mało znaną historię zbrodniczej działalności niemieckiego obozu koncentracyjnego w Działdowie (Lager Soldau) i jego ofiar, ze szczególnym uwzględnieniem martyrologii polskiego duchowieństwa. Autorzy opisali także inne miejsca kaźni na ziemi działdowskiej - dr Joanna Wieliczka-Szarkowa
Przygotowana publikacja wpisuje się w obchody 80. rocznicy męczeńskiej śmierci Biskupów Płockich, Męczenników Działdowskich oraz wielu duchownych z diecezji płockiej zakatowanych przez niemieckiego okupanta w 1941 r. w KL Soldau. Szczególnej trosce edytorskiej polecam niniejsze opracowanie wszystkim myślącym i czującym po polsku i katolicku. To wyjątkowej wagi przekaz historyczny dla współczesnego pokolenia - prof. dr hab. Wiesław Jan Wysocki
Dziękuję autorom niniejszej książki, pani dr Annie Jagodzińskiej i panu Andrzejowi Ruteckiemu, za dzieło przedstawiające całościowy obraz sylwetek błogosławionych abp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego i bp. Leona Wetmańskiego, Patronów Miasta Działdowa. Wysuwa się na pierwszy plan znaczenie szlachetnej, pełnej wiary postawy duchownych, których spotkała męczeńska śmierć z rąk niemieckich żołnierzy. Ta odważna, bezkompromisowa postawa wobec oprawców była szlachetnym przykładem oraz źródłem otuchy dla współwięźniów, a także przetrwała w świadomości społecznej,
jako opowieść o heroizmie, godności i moralnym zwycięstwie. Wydanie tej publikacji daje nam pewność zachowania od zapomnienia tej cennej prawdy - Grzegorz Mrowiński Burmistrz Działdowa
Polecam to wydawnictwo mieszkańcom naszego regionu, mieszkańcom Działdowa, a przede wszystkim młodemu pokoleniu. Wierzę, że zawarty w niej przekaz o życiu i męczeńskiej śmierci duchownych skłoni do refleksji na temat wartości oraz znaczenia życia i celów, do których dążymy, również w obecnych czasach - Gustaw Marek Brzezin Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego
Celem tej publikacji jest przypomnienie postaci abp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego – wielkiego Polaka, patrioty i wybitnego hierarchy polskiego kościoła katolickiego, bp. Leona Wetmańskiego zaangażowanego całym sercem w sprawy społeczne, charytatywne: pomoc ubogim i wspieranie dzieł miłosierdzia oraz wszystkich duchownych z diecezji płockiej zamęczonych w niemieckim obozie Soldau w Działdowie. Jest to kolejna inicjatywa Stowarzyszenia Odnowy Chrześcijańskiej „Pamięć i Tożsamość", dzięki której pragniemy przywrócić pamięć o tysiącach tu pomordowanych Polaków i pokazać to szeroko w naszym kraju. Publikacja, którą oddajemy do Państwa rąk, jest wynikiem wspólnej pracy dr Anny Jagodzińskiej i Andrzeja Ruteckiego, którzy od kilku lat badają dzieje martyrologii duchowieństwa polskiego w niemieckich obozach koncentracyjnych. Pani dr Anna Jagodzińska jest autorką i współautorką wielu publikacji i kilkudziesięciu artykułów, a od 2015 roku współautorką międzynarodowego projektu „Gusen Rosenkranze-Różańce z Gusen". Jest również członkiem honorowym stowarzyszenia „Pamięć i Tożsamość". Andrzej Rutecki jest autorem większości projektów i działań stowarzyszenia. Wszystkie zostały zrealizowane pod jego kierownictwem. Trudno jest mi sobie wyobrazić funkcjonowanie stowarzyszenia bez jego ogromnej pracy i zaangażowania - Zenon Gajewski Prezes Stowarzyszenia.
Od Autorów
Publikacja poświęcona jest biskupom płockim, męczennikom działdowskim oraz duchownym z diecezji płockiej zamordowanym w niemieckim obozie Soldau w Działdowie. Opracowanie składa się z trzech części. Część pierwsza i druga (autorstwa Andrzeja Ruteckiego) dotyczy życia i działalności abp. Nowowiejskiego i bp. Wetmańskiego do 1941 r. do momentu internowania w Słupnie k/Płocka i wywiezienia do obozu w Działdowie. Biskupi płoccy to niezwykle wyjątkowe osobowości Kościoła polskiego. Najbardziej wytężona działalność pasterzy Kościoła płockiego przypada na okres XX-lecia międzywojennego, gdy angażowali się wielce w sprawy niepodległościowe. Byli niewątpliwie współtwórcami II Rzeczypospolitej na polu duszpasterskim, społecznym i politycznym, świadkami dwóch wojen światowych i zwycięskiej wojny z bolszewikami w 1920 r. Do tego opracowania autorowi posłużyła bogata literatura, oparta na źródłach. Autor skorzystał z dostępnych publikacji opisujących życie i działalność biskupów płockich, które wyszły spod pióra ks. prof. Michała Mariana Grzybowskiego – kapłana diecezji płockiej, wybitnego historyka Kościoła - Andrzej Rutecki
Propozycja Andrzeja Ruteckiego, Wiceprezesa Stowarzyszenia „Pamięć i Tożsamość" w Działdowie, a związana z faktem, że od wielu lat realizuję projekt naukowo badawczy: Martyrologium duchowieństwa polskiego w niemieckich obozach koncentracyjnych, zagłady, pracy niewolniczej podczas niemieckiej okupacji na terenach polskich w latach 1939-1945, by wspólnie przygotować publikację pt. Świadkowie Pamięci, upamiętniającą 80. Rocznicę zamordowania Biskupów płockich, Arcybiskupa Antoniego Juliana Nowowiejskiego kiego i Biskupa Leona Wetmańskiego, Męczenników, zamordowanych przez niemieckich oprawców w niemieckim obozie Lager Soldau w Działdowie w 1941 r., skłoniła mnie do przygotowania części publikacji (część trzecia i czwarta), dotyczącej martyrologii i eksterminacji duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego diecezji płockiej, więźniów tego niemieckiego Lager Soldau – „utajonego ośrodka zagłady", którzy w obozie w latach 1940-1941 zmarli śmiercią męczeńską lub zostali przez niemieckiego okupanta bestialsko zamordowani. Swoje opracowanie oparłam na dokumentach archiwalnych, opracowaniach, licznych publikacjach dotyczących Lager Soldau (do biogramów księży korzystałam z publikacji ks. prof. M. M. Grzybowskiego, ks. W. Jezuska, ks. W. Jacewicza i J. Wosia, i innych). Korzystałam także z publikacji dotyczących niemieckich obozów koncentracyjnych, takich jak KL Dachau, Buchenwald, Mauthausen-Gusen, Sachsenhausen. Bezcennymi okazały się relacje tych polskich duchownych, więźniów Lager Soldau, którzy z obozu w Działdowie zostali przewiezieni do niemieckich obozów koncentracyjnych Dachau, Sachsenhausen, Mauthausen-Gusen, tam doczekali końca wojny i w swoich wspomnieniach opisali między innymi zbrodnie popełnione w Lager Soldau. Byli świadkami niemieckich zbrodni, a ich świadectwo się liczy. Zaangażowanie inicjatora i współautora Andrzeja Ruteckiego w przygotowanie i opublikowanie publikacji Świadkowie zbrodni, by upamiętnić wspomnianych Biskupów Płockich uzasadnia uhonorowanie Andrzeja Ruteckiego kolejnością nazwisk autorów tekstu: Andrzej Rutecki, Anna Jagodzińska
